लातूर / शिरूर – अनंतपाळ तालुक्याच्या भूभागात शांतपणे, पण ठामपणे आपला विकासाचा मार्ग आखत पुढे जाणारे गाव म्हणजे आनंदवाडी. नावातच आनंद असलेल्या या गावाने आपल्या कामातही आनंद, ऐक्य, शिस्त आणि सर्वांगीण विकासाचा वारसा जपला आहे. आज राज्यात स्वतःच्या विचारसरणीचे सरकार नसतानाही, "सर्वांसोबत, सर्वांचा विकास" या तत्वावर शाश्वत काम करणारी ही ग्रामपंचायत तालुक्यातील इतर गावांसाठी प्रेरणास्त्रोत बनली आहे. सत्ता नाही तरी दृष्टी आहे; राजकीय समीकरणे नाहीत तरी सामूहिक विश्वास आहे; आणि महत्वाचे म्हणजे विकासाला गवसणी घालण्याचा जिद्दीचा ध्यास आहे.
स्वच्छता, आरोग्य व मानवी संवेदनांचा आदर्श या गावाच्या ग्रामपंचायतीकडून गावातील स्वच्छता आणि आरोग्य या दोन महत्वाच्या क्षेत्रात अतुलनीय काम झाले आहे.
।
गावातीलच नव्हे तर तालुक्यातील कोणताही रुग्ण असो त्याच्यासाठी शासनाच्या योजनांची माहिती मिळवून, त्याला त्या योजनेत बसवून उपचाराचा लाभ मिळेपर्यंत ग्रामपंचायत साथ सोडत नाही.
हे केवळ प्रशासन नाही, ही लोकसेवा आहे.
दिवाळीचा गोडवा : संवेदनशील प्रशासन
गावातील प्रत्येक घरात दिवाळी गोड व्हावी, कोणतेही घर आनंदापासून वंचित राहू नये या भावनेतून दरवर्षी ग्रामपंचायतीकडून प्रत्येक कुटुंबाच्या घरी गोड साखरेची बॅग पोहोचवली जाते.
हा उपक्रम म्हणजे फक्त देणगी नाही—
ही गावकऱ्यांविषयीची ममता, प्रेम आणि स्थानिक नेतृत्वाची हृदयस्पर्शी सामाजिक जाण आहे.
शिक्षण व पर्यावरण : भविष्याचा पाया
गावात विविध प्रकारची झाडे लावून पर्यावरण संवर्धन आणि सुशोभीकरण या दोन्ही गोष्टी साध्य केल्या गेल्या. शाळेपुरते शिक्षण बंधिस्त न ठेवता गावातील प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या प्रगतीवर लक्ष ठेवण्याचा प्रण ग्रामपंचायतीने केला. राज्य व केंद्र सरकारच्या प्रत्येक योजनेचा लाभ थेट गावकऱ्यांच्या हातात पोहोचवण्याची पद्धत ही प्रशासकीय कुशलता नव्हे तर
समर्पित समाजदृष्टीचे जिवंत उदाहरण आहे.
तंटामुक्त गाव : लोकशाहीची खरी शाळा
गावातील छोटे-मोठे विषय हे खुल्या चर्चेतून, गावकऱ्यांना विश्वासात घेऊन सोडवले जातात.
तंटा उद्भवू नये अशी पूर्वतयारी, आणि झाला तर ज्येष्ठांच्या मार्गदर्शनाने तो न्याय, आदर आणि सामूहिकतेने निकाली काढला जातो. या प्रक्रियेत उपसरपंच व्यंकट कले मामा यांच्यासारख्या अनुभवी व्यक्तिमत्त्वाचा मोलाचा वाटा असून, त्यांचे शांत, संयमी आणि सर्वसमावेशक नेतृत्व गावाला एकत्र ठेवते.
नेतृत्वाचा ध्यास : सरपंच भागवत वंगे
या सर्व विकासकथेमागे सरपंच भागवतजी वंगे यांचे दूरदृष्टीपूर्ण नेतृत्व आणि अविरत परिश्रम आहेत. त्यांचे कार्य गावापुरते मर्यादित न राहता संपूर्ण तालुक्यात प्रभाव निर्माण करत आहे.
ज्येष्ठांचा आशीर्वाद, कार्यकर्त्यांची साथ आणि जनतेची मनापासूनची कृतज्ञता हे त्यांच्या नेतृत्वाचे खरे बळ आहे.
गावातील लोक म्हणतात – “आज नाही तर उद्या, स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या पुढील राजकारणात आनंदवाडीचा ध्वज भागवतजी वंगे यांच्या माध्यमातून झळकणारच!”
मूल्यांचा वारसा व पुढची दिशा आनंदवाडीची ग्रामपंचायत ही केवळ एक प्रशासकीय संस्था नाही— ही आपली सामाजिक कुटुंब पद्धतीची आधुनिक व्याख्या आहे. येथे सत्ता नाही तर सेवा आहे, भांडण नाही तर संवाद आहे, राजकारण नाही तर लोककारण आहे, आणि सर्वात महत्वाचे म्हणजे “माणूस महत्वाचा” हा विचार जिवंत आहे.
– सार्वमतच्या माध्यमातून शब्द संकलन : राजनारायण बिरादार
