उमरी / नांदेड – रासायनिक खतांच्या अतिवापराने क्षीण होत चाललेल्या जमिनीला ‘जीवनदान’ देण्यासाठी आणि तिच्या नैसर्गिक गुणवत्तेची जपवणूक करण्यासाठी, उमरी तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयाच्या वतीने जागतिक मृदा दिन (World Soil Day) अत्यंत अभ्यासपूर्ण व विश्लेषणात्मक पद्धतीने साजरा करण्यात आला. मौजे बितनाळ (ता. उमरी) येथील मारोतराव उमाटे यांच्या फार्म हाऊसवर आयोजित या ‘नैसर्गिक शेती आणि माती गुणवत्ता’ मंथन कार्यक्रमाला परिसरातील शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
माती नमुना तपासणी हाच पहिला उपचार:
तालुका कृषी अधिकारी शिवाजी मिराशे यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा महत्त्वपूर्ण उपक्रम पार पडला. कार्यक्रमाचे मुख्य आकर्षण ठरले ते मार्गदर्शन सत्र. प्रमुख मार्गदर्शक मंडळ कृषी अधिकारी रामराव लखमोड यांनी माती नमुना तपासणीच्या वैज्ञानिक महत्त्वावर जोर दिला. “जोपर्यंत मातीचा नमुना तपासला जात नाही, तोपर्यंत आपल्या जमिनीचे नेमके ‘आरोग्य’ काय आहे, हे कळू शकत नाही,” असे स्पष्ट करत त्यांनी रासायनिक खतांवरील परावलंबित्व त्वरित कमी करून शाश्वत व नैसर्गिक शेतीकडे वळण्याचा क्रांतिकारी सल्ला दिला.
सेंद्रिय शेती हाच दीर्घकाळचा आधार:
तंत्र अधिकारी किशन मनूरकर यांनी जागतिक मृदा दिनाचा उद्देश विशद केला आणि मृदेची गुणवत्ता दीर्घकाळ टिकवून ठेवण्यासाठी सेंद्रिय शेती कशी आवश्यक आहे, हे सप्रमाण सिद्ध केले. त्यांनी शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष शेतातून मातीचा नमुना कसा अचूकपणे घ्यायचा, याची प्रात्यक्षिकासह माहिती दिली. तसेच, कृषी क्षेत्रातील अद्ययावत माहिती व योजना मिळवण्यासाठी शेतकऱ्यांनी ‘महाविस्तार ॲप’चा वापर करण्याचे आवाहन केले.
यावेळी सहायक कृषी अधिकारी एनलोड यांनी रासायनिक शेतीच्या दीर्घकालीन दुष्परिणामांवर सखोल विश्लेषण सादर केले. रासायनिक घटकांमुळे मातीचे नैसर्गिक गुणधर्म कसे नष्ट होतात आणि जमिनीचा कस हळूहळू कमी होऊन ती नापीकतेकडे कशी झुकते, याविषयीची माहिती शेतकऱ्यांसाठी ‘डोळे उघडणारी’ ठरली. बितनाळच्या सरपंच श्रीमती उमाटे यांची या कार्यक्रमाला प्रमुख उपस्थिती लाभली.
कार्यक्रमाच्या उत्तरार्धात, उपस्थित शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतीविषयक गुंतागुंतीच्या समस्या व शंका थेट कृषी अधिकाऱ्यांसमोर मांडल्या. कृषी विभागाच्या टीमने प्रत्येक प्रश्नाचे अचूक, तांत्रिक आणि विश्लेषणात्मक उत्तर देऊन शेतकऱ्यांचे पूर्ण समाधान केले. सहायक कृषी अधिकारी मारोती कदम यांनी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले, तर वरवंकर यांनी उपस्थितांचे आभार मानले. हा कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी मंडळ कृषी अधिकारी लखमोड, तंत्र अधिकारी मनूरकर, सहायक कृषी अधिकारी वरवंकर, गणेश शिंदे, विनोद एनलोड, देविदास उलगुलवाड, ओम गजेवाड, संतोष डोपलवार, मनोज सुर्यवंशी, मिथुन पाटील, पामलवाड, सोनकांबळे आदींनी परिश्रम घेतले.
