मंगळवेढा – महाराष्ट्राच्या मातीमध्ये गुलामगिरीची पहार काढून स्वराज्याची मुहूर्तमेढ रोवणाऱ्या, यवनांच्या छाताडावर प्रहार करून छत्रपती शिवरायांसारखा महापुरुष घडवणाऱ्या स्वराज्यप्रेरिका थोर राजमाता जिजाऊ माँ साहेब यांचा जन्मोत्सव मंगळवेढा शहरात मोठ्या उत्साहात आणि भव्यतेने साजरा करण्यात येणार आहे. या ऐतिहासिक सोहळ्याने शहरात शिवभक्तीचा वातावरण निर्माण होईल आणि जिजाऊंच्या विचारांचा प्रचार-प्रसार होईल.राजमाता जिजाऊ माँ साहेबांचा जन्म १२ जानेवारी १५९८ रोजी सिंधखेड येथे झाला. त्या लक्ष्मीबाई जाधव होत्या आणि त्यांचे लग्न लखोजीराव जाधवराव यांच्याशी झाले.
मात्र, राजकीय घडामोडींमुळे त्यांचे जीवन संघर्षपूर्ण झाले. मावळे घडवणाऱ्या, शिवरायांना संस्कार देणाऱ्या या थोर स्त्रीने स्वराज्याची बीजे पेरली. त्या म्हणाल्या होत्या, “हा देश आपला आहे, हा स्वराज्याचा अधिकार आहे.” त्यांच्या प्रेरणेने शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याची स्थापना केली. जिजाऊंच्या त्याग, शौर्य आणि धर्मभक्तीचा वारसा आजही लाखो मराठी माणसांना प्रेरणा देतो.या जन्मोत्सव सोहळ्यानिमित्त मंगळवेढ्यातील जिजाऊंच्या लेकींनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहावे, असे विशेष आवाहन आयोजकांच्या वतीने करण्यात आले आहे.
कार्यक्रमाचे उद्घाटन मा. सौ. सुनंदाताई आवताडे, नगराध्यक्षा, मंगळवेढा नगरपरिषद यांच्या शुभहस्ते होणार आहे. यावेळी मंगळवेढा नगरपरिषदेच्या सर्व नूतन नगरसेविका प्रमुख उपस्थिती म्हणून लाभणार असून, या कार्यक्रमाची शोभा निश्चितच अधिक वाढेल. स्त्रीशक्तीचा गौरव करणाऱ्या या सोहळ्यात महिलांचा विशेष सन्मान होईल.कार्यक्रमात युवाशाहिर विक्रांतसिंह राजपूत यांच्या सादरीकरणातून पोवाडा व स्फूर्तीगीतांचा बहारदार, वीररसपूर्ण ऐतिहासिक कार्यक्रम सादर करण्यात येणार आहे. जिजाऊंच्या जीवनावर आधारित पोवाडे, शिवरायांच्या शौर्यकथा आणि स्वराज्यप्रेरक गीते ऐकायला मिळणार आहेत.
हा कार्यक्रम प्रत्यक्ष ऐकणाऱ्यांना थरारून टाकेल आणि जिजाऊंच्या विचारांना नव्याने जागृत करेल.हा भव्य जन्मोत्सव सोहळा सोमवार, दि. १२ जानेवारी २०२६ रोजी सायंकाळी ६.०० वाजता, मारुती पटांगण, चोखामेळा चौक, मंगळवेढा येथे आयोजित करण्यात आला आहे. या ठिकाणी रंगीत दिवे, फुलांचे हार, शिवजयघोष आणि पारंपरिक सजावट असेल. कार्यक्रमाचे आयोजन सार्वजनिक शिवजयंती उत्सव मंडळ, मंगळवेढा यांच्या वतीने करण्यात आले आहे. मंडळाचे प्रमुख सदस्यांनी सांगितले की, हा सोहळा केवळ उत्सव नसून जिजाऊंच्या आदर्शांचा प्रचार करणारा उपक्रम आहे.राजमाता जिजाऊ यांच्या विचारांचा, त्यागाचा आणि संस्कारांचा वारसा पुढील पिढीपर्यंत पोहोचवण्यासाठी हा जन्मोत्सव प्रेरणादायी ठरणार आहे.
आजच्या काळातही जिजाऊंच्या शिकवणी लागू आहेत – स्त्रियांचे सशक्तीकरण, धर्मरक्षण, स्वराज्याची जपणूक आणि सामाजिक सुसंवाद. नागरिकांनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून या कार्यक्रमाचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन आयोजकांनी केले आहे.मंगळवेढा शहरात जिजाऊंच्या जन्मोत्सवाची तयारी जोरात सुरू आहे. स्थानिक कलाकार, शिवभक्त आणि सामाजिक संस्था यांनी एकत्र येऊन सजावट, स्वागत मंडळ आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांची तयारी केली आहे. चोखामेळा चौक परिसरातून शिवजयघोष घुमणार असून, शहरातील प्रत्येक गल्लीत उत्साहाची लहर उसळणार आहे. विशेषतः महिला आणि युवकांना या कार्यक्रमात सहभागी होण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.जिजाऊ माँ साहेबांच्या जीवनातील काही उल्लेखनीय प्रसंग आठवतात. त्या शिवरायांना घेऊन प्रतापगडावर गेल्या आणि तेथे स्वराज्याची शपथ घेतली. अफझलखानाच्या वधानंतरही त्यांनी धैर्य धरले. त्यांच्या संस्कारांनी शिवरायांना ‘स्वराज्यात राजा आहे’ ही संकल्पना दिली. अशा थोर व्यक्तीचा जन्मोत्सव साजरा करणे म्हणजे महाराष्ट्राच्या इतिहासाला अभिवादन करणे आहे.
या कार्यक्रमात व्याख्याने, कीर्तन आणि अभंगसंद्धीही असतील. युवाशाहिर विक्रांतसिंह राजपूत हे मंगळवेढ्यातील प्रसिद्ध कलाकार आहेत. त्यांचे पोवाडे ऐकून श्रोत्यांना थरार अनुभवायला मिळेल. नगराध्यक्षा सुनंदाताई आवताडे यांच्या उद्घाटनाने कार्यक्रमाला अधिक महत्त्व प्राप्त होईल. त्या म्हणाल्या, “जिजाऊंच्या आदर्शांवर चालून शहर विकास करूया. जिजाऊंच्या जन्मोत्सवाने मंगळवेढ्यातील सामाजिक जागृती वाढेल आणि शिवभक्तीचा उद्रेक होईल.मंगळवेढा हे ऐतिहासिक शहर आहे. इथे शिवाजी महाराजांची स्मृती जपली जाते. जिजाऊंच्या जन्मोत्सवाने हे शहर स्वराज्यप्रेरक ठरेल. प्रत्येक नागरिकाने हा सोहळा अनुभवावा. जिजाऊ म्हणाल्या होत्या, “धर्मासाठी, मातेसाठी, स्वराज्यासाठी लढा.” या विचारांना अमलात आणण्यासाठी हा उत्सव मार्गदर्शक ठरेल.
