वैराग – वैराग नगरीचे आराध्य दैवत, महान योगगुरू श्री सद्गुरू संतनाथ महाराज यांच्या अलौकिक कार्याची प्रचिती सर्वश्रुत आहे. मात्र, महाराजांनी ज्या ठिकाणी प्रत्यक्ष बसून कठोर तपश्चर्या केली, ते पवित्र ठिकाण आता एका सुजाण नागरिकाच्या दृष्टांतामुळे भाविकांच्या श्रद्धेचा केंद्रबिंदू ठरत आहे. रातंजन शिवाराच्या मध्यभागी, एका घनदाट वनराईत आणि तळ्याच्या काठी वसलेले हे ठिकाण ‘मिनी पर्यटन स्थळ’ म्हणून विकसित होण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
स्वप्नदृष्टांत आणि स्थानाचा शोध
काही वर्षांपूर्वी वैराग येथील एका प्रतिष्ठित नागरिकाला श्री संतनाथ महाराजांनी स्वप्नात येऊन आपण या परिसरात तपश्चर्या करत असल्याचे आणि त्या जागेची सेवा करण्याची गरज असल्याचे सुचवले. त्यानंतर या जागेचा शोध घेतला असता, एका साधारण १५० वर्षांपूर्वीच्या अतिशय प्राचीन वडाच्या झाडाखाली हे तपस्यास्थान असल्याचे समोर आले. याच ठिकाणी महाराज आपली गुरे चरण्यासाठी सोडून तासनतास ईश्वराच्या चिंतनात मग्न असायचे, अशी श्रद्धा आता दृढ झाली आहे.
निसर्गरम्य परिसर आणि भक्तीचे वातावरण
हे ठिकाण निसर्गाच्या कुशीत वसलेले असून, एका बाजूला तलाव आणि दुसऱ्या बाजूला घनदाट झाडी यामुळे येथे आल्यावर मन प्रसन्न होते. भाविकांनी एकत्र येऊन या ठिकाणी वडाच्या झाडाखाली महादेवाची पिंड स्थापन केली असून एक छोटा ओटा (कट्टा) बांधला आहे. दीडशे वर्षांचे ते वडाचे झाड आजही महाराजांच्या तपस्येची साक्ष देत उभे आहे.
प्रशासकीय दखल आणि विकासाची गरज
दरवर्षी नारळी पौर्णिमेला संतनाथ महाराजांच्या दर्शनासाठी लाखो भाविक वैरागमध्ये येतात. या भाविकांना आता महाराजांच्या या मूळ तपस्या स्थानाचेही आकर्षण वाटू लागले आहे. मात्र, येथे येण्यासाठी सोयीसुविधांचा अभाव आहे. एका सुजाण नागरिकाने आणि भाविकांनी प्रशासनाकडे खालील मागण्या केल्या आहेत:
* रस्त्याची सोय: शेतातील आणि जंगलातील या भागापर्यंत पोहोचण्यासाठी पक्क्या रस्त्याची गरज आहे.
* पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था: भाविकांसाठी येथे शुद्ध पिण्याच्या पाण्याची सोय व्हावी.
* भव्य मंदिर उभारणी: सद्यस्थितीत असलेल्या छोट्या कट्ट्याऐवजी तिथे एक देखणे मंदिर उभारण्यात यावे.
* पर्यटन विकास: या परिसराचे नैसर्गिक सौंदर्य टिकवून त्याला ‘धार्मिक पर्यटन स्थळ’ म्हणून घोषित करावे.
ट्रस्ट आणि लोकसहभागाची अपेक्षा
श्री संतनाथ महाराज मंदिर ट्रस्ट कमिटी आणि स्थानिक प्रशासनाने याकडे गांभीर्याने लक्ष दिल्यास, हे ठिकाण भविष्यात एक मोठे तीर्थक्षेत्र म्हणून नावारूपास येईल. निसर्गाचा आनंद आणि अध्यात्माची शांती एकाच वेळी मिळत असल्याने, जास्तीत जास्त भाविकांनी या ‘तपोभूमी’ला भेट देऊन दर्शनाचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन करण्यात येत आहे. “हे केवळ एक तपस्या स्थान नाही, तर वैरागच्या आध्यात्मिक वारशाचा अनमोल ठेवा आहे. प्रशासनाने याचे महत्त्व ओळखून तातडीने पावले उचलली, तर हे स्थान एक सुंदर मिनी पर्यटन केंद्र बनेल.” — स्थानिक भाविक व सुजाण नागरिक
