आज प्रत्येक व्यक्तीचे किमान एक तरी बँक खाते आहे. पूर्वी फारसे लोक बँक खाती उघडायची नाहीत. मात्र, आता सरकारने अनेक योजना सुरू केल्याने आणि लोकांनी बँक खाती उघडण्यास सुरुवात केल्याने घरातील प्रत्येक व्यक्तीचे बँक खाते आहे. याशिवाय वाढत्या डिजिटल बँकिंगच्या काळात क्षणार्धात आर्थिक व्यवहार करणेही शक्य झाले आहे. परंतु जेव्हा तुम्ही बँक खाते उघडता तेव्हा तुम्हाला दोन पर्याय मिळतात की तुम्हाला बचत खाते उघडायचे आहे की चालू खाते. लक्षात घ्या की दोघांचे स्वतंत्र फायदे आणि तोटे आहेत.
नोकरी करणारे लोक आपल्या कष्टाची कमाई बचत खात्यांमध्ये जमा करतात जेणेकरून ती सुरक्षित राहील आणि त्यावर त्यांना नियमित व्याजाचाही लाभ मिळेल. अशा स्थितीत बचत खात्यात किती पैसे जमा करता येतील असा प्रश्न अनेकांच्या मनात नक्कीच असतो. तर लक्षात घ्या की बचत खात्यात रोख ठेवण्यावर कोणतीही मर्यादा नाही. म्हणजे तुम्ही हवी तेवढी रक्कम बचत खात्यात जमा करू शकता, पण तुम्ही खात्यात तेवढीच रोकड ठेवावी जी आयकरच्या कक्षेत येते. जर तुम्ही जास्त रोकड ठेवली तर तुम्हाला मिळणाऱ्या व्याजावर कर भरावा लागेल.
बचत खात्यात किती रक्कम जमा करू शकता
सामान्यतः नोकरदार लोक बचत खात्यामध्ये आपली बचत जमा करतात. त्यामुळे बचत खात्यांमध्ये एखादी व्यक्ती कितीही पैसे जमा करू शकते, आणि याला मर्यादा नाही. परंतु आयकर मर्यादेनुसार तेवढेच पैसे बचत खात्यात ठेवावेत याची जाणीव ठेवावी कारण जर तुम्ही आयटीआर मर्यादेपेक्षा जास्त पैसे खात्यात ठेवले तर तुम्हाला त्यावर मिळणाऱ्या व्याजावर कर भरावा लागेल.
बचत खात्यावर आयकर नियम
जेव्हा एखादा करदाता इन्कम टॅक्स रिटर्न दाखल करतो तेव्हा त्याला प्रत्येक उत्पन्नाचे स्रोत आणि गुंतवणुकीची माहिती देणे बंधनकारक असते. आयकर रिटर्नमध्ये तुम्हाला बचत खात्याची माहिती द्यावी लागते जेणेकरून तुम्हाला किती व्याज मिळत आहे याची आयकर विभागाला माहिती मिळेल. बचत खात्यावर मिळणारे व्याज तुमच्या उत्पन्नात जोडले जाते, ज्यावर टॅक्स स्लॅबनुसार कर भरावा लागतो.
उदाहरणार्थ जर एखाद्या व्यक्तीचे वार्षिक उत्पन्न १० लाख रुपये आहे, आणि बचत खात्यावर त्याला वार्षिक १०,००० रुपये व्याज मिळत असेल तर त्या व्यक्तीचे एकूण उत्पन्न १०,१०,००० रुपये मानले जाईल. अशा परिस्थितीत आता आयकर नियमानुसार एखाद्या व्यक्तीकडे एका आर्थिक वर्षात १० लाख रुपयांपेक्षा जास्त रोख असेल तर त्याला त्याची माहिती आयकर विभागाला देणे बंधनकारक आहे.
