कंधार- एखाद्या लोकप्रतिनिधीने जनतेच्या प्रश्नांना केवळ राजकीय मुद्दा न मानता स्वतःच्या कुटुंबातील सदस्यांच्या समस्या समजून त्यासाठी झटावे, विकासकामांसाठी सातत्याने पाठपुरावा करावा आणि प्रत्यक्ष कामातून आपली ओळख निर्माण करावी, याचे उदाहरण म्हणजे लोहा-कंधार मतदारसंघाचे आमदार प्रताप पाटील चिखलीकर. ‘मी जनतेचा आणि जनता माझी’ या भावनेतून सामाजिक व राजकीय कार्य करणाऱ्या चिखलीकर कुटुंबाने मतदारसंघात वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. कंधार येथे शुक्रवारी उपमुख्यमंत्री सुनेत्राताई पवार यांच्या उपस्थितीत तीन महत्त्वपूर्ण विकासकामांचे लोकार्पण झाल्यानंतर मतदारसंघाच्या विकासाला नवी दिशा मिळाल्याची भावना नागरिकांतून व्यक्त होत आहे.
कंधार शहरात शंभर खाटांचे अत्याधुनिक उपजिल्हा रुग्णालय, भव्य प्रशासकीय इमारत आणि नागरिकांसाठी विकसित उद्यान अशा तीन वास्तूंचे लोकार्पण हा केवळ उद्घाटनाचा कार्यक्रम नव्हता, तर शहराच्या विकासाची नवी पायरी ठरणारा सोहळा होता. या कार्यक्रमाचे नियोजन, विविध विभागांशी समन्वय आणि विकासकामांसाठी निधी उपलब्ध करून घेण्यासाठी आमदार चिखलीकर यांनी केलेला पाठपुरावा विशेष उल्लेखनीय ठरला.
आरोग्य सुविधांसाठी प्रयत्नांची पराकाष्ठा
कंधारमध्ये शंभर खाटांचे उपजिल्हा रुग्णालय उभारण्याची संकल्पना आणि मान्यता यापूर्वीच्या काळात पुढे आली असली, तरी प्रत्यक्षात रुग्णालयाची उभारणी, आवश्यक यंत्रसामग्री, विविध सोयी-सुविधा आणि निधी उपलब्धतेसाठी आमदार चिखलीकर यांनी केलेले प्रयत्न महत्त्वाचे ठरले. मंत्रिमंडळातील मंत्री, संबंधित विभागांचे अधिकारी आणि विविध स्तरांवर सातत्याने पाठपुरावा करून कोट्यवधींची वास्तू उभी राहिली. अत्याधुनिक उपकरणे आणि वैद्यकीय सुविधांनी सुसज्ज हे रुग्णालय ग्रामीण भागातील रुग्णांसाठी मोठा आधार ठरण्याची अपेक्षा आहे.
मात्र, वास्तू उभी राहणे ही विकासाची पहिली पायरी आहे. रुग्णालयात येणाऱ्या प्रत्येक रुग्णाला सन्मानपूर्वक वागणूक, वेळेवर तपासणी, योग्य उपचार आणि आवश्यक सुविधा मिळणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. यासाठी रुग्ण समितीची स्थापना करण्यात आली असून, रुग्णालयाच्या कामकाजावर लक्ष ठेवणे, रुग्णांच्या अडचणी प्रशासनापर्यंत पोहोचवणे आणि आरोग्यसेवेत पारदर्शकता राखणे यामध्ये कार्यकर्त्यांची भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे. लोकप्रतिनिधींच्या पाठपुराव्याने उभ्या राहिलेल्या वास्तूचा खऱ्या अर्थाने उपयोग जनतेला होण्यासाठी आरोग्य यंत्रणेची कार्यक्षमता निर्णायक ठरेल.
प्रशासकीय इमारतीतून नागरिकांना दिलासा
कंधारमधील नवीन प्रशासकीय इमारत ही शहराच्या वैभवात भर घालणारी वास्तू ठरणार आहे. विविध प्रशासकीय कामांसाठी नागरिकांना कार्यालयीन दारोदारी भटकावे लागू नये, त्यांचे प्रश्न एकाच ठिकाणी सुलभतेने मार्गी लागावेत, या दृष्टीने आधुनिक कार्यालयीन व्यवस्था महत्त्वाची ठरेल. विशेषतः ग्रामीण भागातून येणाऱ्या शेतकरी, सर्वसामान्य नागरिक आणि गरजू लोकांना या इमारतीचा लाभ मिळणे अपेक्षित आहे.
प्रशासकीय इमारतीची भव्यता तेथील कामकाजाच्या गुणवत्तेतही उतरली, तर विकासाचा हा प्रकल्प अधिक सार्थकी लागेल. नागरिकांना वेळेत सेवा, सुलभ प्रक्रिया आणि संवेदनशील प्रशासन मिळणे हीच या वास्तूची खरी कसोटी असेल.
उद्यानातून आरोग्यदायी जीवनशैलीला प्रोत्साहन
कंधारसारख्या तालुक्याच्या शहरात भव्य उद्यानाची निर्मिती ही नगरपालिकेच्या विकासदृष्टीचे कौतुकास्पद उदाहरण आहे. बदलत्या जीवनशैलीत चालणे, व्यायाम आणि आरोग्याची काळजी घेण्याकडे नागरिकांचा कल वाढत आहे. वयोवृद्ध, महिला, युवक आणि लहान मुलांसाठी उपलब्ध असलेल्या सुविधा, ओपन जिम आणि विरंगुळ्याच्या जागा नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनात सकारात्मक बदल घडवू शकतात.
शहरातील नागरिकांना एकत्र येण्यासाठी, कुटुंबासह वेळ घालवण्यासाठी आणि आरोग्य जपण्यासाठी सार्वजनिक उद्यान ही महत्त्वाची सुविधा ठरणार आहे. शहराच्या विकासात केवळ रस्ते आणि इमारती नव्हे, तर नागरिकांच्या जीवनमानाला उंचावणाऱ्या सुविधांचाही समावेश असतो, याची जाणीव या प्रकल्पातून होते.
कंधारनंतर लोहा आणि ग्रामीण भागाकडे लक्ष
कंधारमध्ये विकासकामांचा ठसा उमटविल्यानंतर आता लोहा शहरासह मतदारसंघातील विविध गावांमध्येही मूलभूत सुविधांच्या विकासासाठी स्थानिक पदाधिकारी आणि गावपुढारी पुढाकार घेताना दिसत आहेत. गावागावांतील रस्ते, पाणी, आरोग्य, सार्वजनिक सुविधा आणि इतर विकासकामांसाठी लोकप्रतिनिधींकडे मागण्यांचा ओघ वाढत आहे. विकासकामांसाठी स्थानिक नेतृत्व सक्रिय होणे आणि गावांच्या गरजा पुढे येणे ही मतदारसंघातील नवचैतन्याची चिन्हे मानली जात आहेत.
आमदार चिखलीकर यांची कार्यशैली म्हणजे आधी कामासाठी धडपड, निधी आणि मंजुरीसाठी पाठपुरावा आणि काम पूर्ण झाल्यानंतर जनतेसमोर त्याची माहिती. विविध मंत्रालयांतील अधिकारी आणि मंत्र्यांशी समन्वय साधून मतदारसंघासाठी जे शक्य आहे ते मिळवण्याचा त्यांचा प्रयत्न राजकीय समर्थकांकडून विशेषत्वाने अधोरेखित केला जात आहे.
विकासाच्या मंचावर राजकीय अनुपस्थितीची चर्चा
शुक्रवारी पार पडलेल्या लोकार्पण सोहळ्याला उपमुख्यमंत्री सुनेत्राताई पवार यांच्यासह मित्रपक्ष शिवसेनेतील मंत्री, आमदार आणि जिल्हास्तरीय प्रतिनिधींची उपस्थिती लक्षवेधी होती. मात्र, राज्य आणि केंद्रातील सत्तेत सहभागी असलेल्या भाजपच्या प्रमुख नेत्यांची अनुपस्थिती राजकीय वर्तुळात चर्चेचा विषय ठरली. ज्या भाजपमधून प्रताप पाटील चिखलीकर खासदार झाले, त्या पक्षातील जुन्या सहकाऱ्यांनी विकासकामांच्या लोकार्पण सोहळ्याला उपस्थित राहावे, अशी अपेक्षा अनेकांना होती. मात्र, ती पूर्ण झाली नाही.
विकासाच्या कार्यक्रमात पक्षीय राजकारणापलीकडे जाऊन सहभाग नोंदविण्याची अपेक्षा असताना भाजपच्या नेत्यांची अनुपस्थिती स्थानिक राजकीय समीकरणांबाबत वेगवेगळ्या चर्चांना कारणीभूत ठरली. विकासकामांचे श्रेय, राजकीय संबंध आणि पक्षांतर्गत समन्वय या मुद्द्यांची चर्चा आता नव्याने रंगू लागली आहे.
विकासकामांनी निर्माण केलेले नवचैतन्य
कंधारमधील तीन महत्त्वपूर्ण वास्तूंचे लोकार्पण हा लोहा-कंधार मतदारसंघाच्या विकासप्रवासातील महत्त्वाचा टप्पा ठरला आहे. आरोग्य, प्रशासन आणि नागरिकांच्या जीवनशैलीशी निगडित सुविधा एकाच वेळी उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न मतदारसंघाच्या विकासाला नवी दिशा देणारा आहे.
या विकासकामांमुळे मतदारसंघात नवचैतन्य निर्माण झाले असून, आगामी काळात लोहा आणि ग्रामीण भागातही विकासकामांची गती वाढण्याची अपेक्षा व्यक्त होत आहे. लोकप्रतिनिधींच्या सातत्यपूर्ण पाठपुराव्याला प्रशासनाची कार्यक्षमता आणि कार्यकर्त्यांची प्रामाणिक साथ लाभली, तर उभ्या राहिलेल्या वास्तू केवळ उद्घाटनापुरत्या न राहता जनतेच्या जीवनात प्रत्यक्ष परिवर्तन घडविणाऱ्या ठरतील. कंधारच्या विकासातून आता संपूर्ण लोहा-कंधार मतदारसंघ ‘कात’ टाकण्याच्या दिशेने वाटचाल करत असल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे.