पुणे – भारताच्या आर्थिक प्रगतीचा कणा मानल्या जाणाऱ्या आयटी (Information Technology) क्षेत्रातून समोर येणाऱ्या अलीकडील घटना अत्यंत चिंताजनक व धक्कादायक आहेत. नाशिक येथील टीसीएस (TCS) प्रकरणामध्ये जबरदस्ती धर्मांतराचे प्रयत्न, लैंगिक छळ व नोकरीतील असुरक्षितता यांसारख्या गंभीर बाबी समोर आल्या असून, या केवळ गुन्हेगारी घटना नसून आधुनिक गुलामगिरी व सत्तेच्या गैरवापराचे भयावह रूप असल्याची तीव्र प्रतिक्रिया भारतीय मजदूर संघाने व्यक्त केली आहे.
भारतीय मजदूर संघ महाराष्ट्र प्रदेशचे अध्यक्ष अॅड. अनिल ढुमणे व प्रदेश सरचिटणीस किरण मिलगीर यांनी स्पष्ट केले की, या प्रकरणात दोषींवर कठोर कारवाई होईपर्यंत भारतीय मजदूर संघ रस्त्यावर उतरून आंदोलन करेल तसेच आवश्यक ती न्यायालयीन लढाईही लढेल. कामगारांनी आपल्या न्याय हक्कांसाठी संघटित होऊन संघर्ष करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.
“जेव्हा रक्षकच भक्षक बनतो”
कोणत्याही संस्थेमध्ये कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षेची जबाबदारी एचआर (HR) विभागावर असते. मात्र नाशिक प्रकरणात वरिष्ठ एचआर अधिकाऱ्यांच्याच सहभागामुळे ही बाब अधिक गंभीर ठरते. कर्मचाऱ्यांवर नोकरी जाण्याची भीती दाखवून लैंगिक शोषण व धर्मांतरासाठी दबाव टाकणे हे लोकशाही व्यवस्थेसाठी लाजिरवाणे आहे.
युनियनचा अभाव – शोषणाला खतपाणी
आयटी क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर मानवी हक्कांचे उल्लंघन होण्यामागील प्रमुख कारण म्हणजे मजबूत कामगार संघटनांचा अभाव आहे.
संघटित आवाजाचा अभाव असल्यामुळे कर्मचारी एकटे पडतात
अंतर्गत तक्रार समित्या (ICC) अनेकदा निष्प्रभ ठरतात
नोकरी जाण्याच्या भीतीमुळे तक्रार करण्यास कर्मचारी घाबरतात
जर आयटी क्षेत्रात प्रभावी संघटना असत्या, तर अशा घटनांना सुरुवातीलाच आळा बसला असता, असेही संघाने नमूद केले.
व्यापक चौकशीची मागणी
नाशिकमधील घटना ही केवळ एका कंपनीपुरती मर्यादित नसून, संपूर्ण आयटी क्षेत्रात अशा प्रकारच्या प्रवृत्ती आहेत का याची सखोल चौकशी होणे आवश्यक आहे. सर्व संबंधित यंत्रणांच्या नेतृत्वाखाली आयटी कंपन्यांचे सोशल ऑडिट व स्वतंत्र चौकशी करण्यात यावी, अशी मागणी भारतीय मजदूर संघाने केली आहे.
भारतीय मजदूर संघाची भूमिका
भारतीय मजदूर संघ हा कामगारांच्या सन्मान व हक्कांच्या संरक्षणासाठी कटिबद्ध आहे. आयटी क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांना आवश्यक कायदेशीर मदत, संघटनात्मक पाठबळ व न्याय मिळवून देण्यासाठी संघ पूर्णपणे सज्ज आहे.
नाशिक प्रकरणातील पीडितांना न्याय मिळेपर्यंत व दोषींना शिक्षा होईपर्यंत हा लढा सुरूच राहील, असे संघाने स्पष्ट केले.
हायटेक क्षेत्रातील चमकदार कार्यालयांच्या आड दडलेल्या वास्तवाला समोर आणण्याची वेळ आली असून, प्रत्येक व्यवस्थापनाने हे लक्षात घ्यावे की कामगार हे यंत्र नसून सन्मानाने जगणारे मानव आहेत.
कार्यस्थळी सुरक्षितता, सन्मान व वैयक्तिक स्वातंत्र्य सुनिश्चित करण्यासाठी आयटी क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांनी संघटित होणे हीच काळाची गरज असल्याचे आवाहन प्रदेशाध्यक्ष अँड. अनिल ढुमणे व सरचिटणीस किरण मिलगीर यांनी
केले. अशी माहीती प्रसिद्धी प्रमुख सागर पवार यांनी केले आहे .
