बार्शी – साहित्य हे समाजजीवनाचा आरसा असून मानवी संवेदना, सामाजिक वास्तव आणि जीवनमूल्यांचे प्रतिबिंब साहित्यातून उमटते. साहित्य माणसाला माणसाशी जोडण्याचे, मानवी नातेसंबंध दृढ करण्याचे आणि समाजमन अधिक संवेदनशील बनविण्याचे प्रभावी माध्यम आहे, असे विचार प्रसिद्ध गीतकार, कवी,लेखक व पटकथालेखक प्रवीण दवणे यांनी व्यक्त केले.
बार्शी येथील मोरया फंक्शन हॉलमध्ये आयोजित विशेष साहित्यिक कार्यक्रमात प्रवीण दवणे प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. याप्रसंगी डॉ. राहुल पालके यांनी त्यांच्याशी दिलखुलास संवाद साधला. यावेळी साहित्याचे स्वरुप, कवितेची निर्मितीप्रक्रिया, काव्याचे प्रकार, स्वरुप आणि वैशिष्ट्ये अशा विविध विषयांवर चर्चा रंगली. त्यांच्या लेखनशैलीतून साकारलेल्या आईचे विद्यापीठ या भावनास्पर्शी ग्रंथातील घटकावर साहित्यिक विश्व विस्तारले.
‘साहित्य म्हणजे काय?’ या मूलभूत प्रश्नापासून संवादाला सुरुवात झाली. साहित्य आणि समाजजीवन यांचे परस्परसंबंध, साहित्याची सामाजिक भूमिका, मानवी भावना आणि नातेसंबंधांचे चित्रण यांचा वेध घेण्यात आला. साहित्य केवळ मनोरंजनाचे साधन नसून ते मानवी जीवनाचा अर्थ उलगडणारे आणि माणसातील माणुसकी जिवंत ठेवणारे माध्यम आहे, हा विचार या संवादातून अधोरेखित झाला.
‘कविता म्हणजे काय?’ या प्रश्नाच्या अनुषंगाने कवितेची निर्मितीप्रक्रिया, कवीची संवेदनशीलता, कल्पनाशक्ती, अनुभवविश्व आणि अभिव्यक्तीची ताकद यावर चर्चा झाली. काव्याचे विविध प्रकार, त्यांची वैशिष्ट्ये आणि आशय व्यक्त करण्याच्या वेगवेगळ्या शैली याविषयीही प्रवीण दवणे यांनी मार्गदर्शन केले. डॉ. राहुल पालके यांनी विचारलेल्या अभ्यासपूर्ण प्रश्नांमुळे संवादाला वैचारिक खोली आणि साहित्यिक रंगत प्राप्त झाली.
महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांमध्ये साहित्याची आवड निर्माण करणे, वाचनसंस्कृती विकसित करणे आणि त्यांच्यातील सर्जनशील लेखनाला प्रोत्साहन देणे ही शैक्षणिक संस्थांची महत्त्वाची जबाबदारी आहे. त्यासाठी साहित्यिकांच्या भेटी, मुलाखती, साहित्य संमेलने, चर्चासत्रे आणि कार्यशाळांचे आयोजन उपयुक्त ठरते. प्रत्यक्ष साहित्यिकांशी संवाद साधल्यामुळे विद्यार्थ्यांना साहित्यनिर्मितीची प्रक्रिया, लेखकाचे अनुभवविश्व आणि साहित्यिक जाणिवा समजून घेता येतात. अशा उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांची साहित्यिक अभिरुची विकसित होण्यासोबतच त्यांच्यात वाचन, चिंतन, लेखन आणि स्वतंत्र विचार करण्याची क्षमताही वृद्धिंगत होते.
यावेळी प्रवीण दवणे यांनी डॉ. राहुल पालके यांच्या नेट, सेट आणि गेट परीक्षांमधील उल्लेखनीय यशाचे तसेच त्यांच्या साहित्यिक वाटचालीचे विशेष कौतुक केले. शैक्षणिक क्षेत्रातील सातत्यपूर्ण कामगिरी आणि साहित्यनिर्मितीतील योगदानाबद्दल त्यांनी डॉ. पालके यांना पुढील वाटचालीसाठी मनःपूर्वक शुभेच्छा दिल्या.
