सोलापूर – जाती निर्मूलानासाठी महात्मा जोतिबा फुले यांनी वर्णवादावर जोरदार हल्ला केला. जाती व्यवस्थेवर हल्ला केला आणि अठरा पगड जातीचा बहुजन समाज ही नव संकल्पना जन्माला घातली. महात्मा ज्योतिबा फुले हे बहुजनवादाचे पाया आहेत. छत्रपती शाहू महाराज हे इमारत आहेत तर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे बहुजन वादाचे कळस आहेत. परंतु आज बहुजन समाज ही आपल्या जातीच्या प्रेमात बुडाला आहे. ही महात्मा फुले यांच्या बहुजन समाज या कल्पनेची मृत्युघंटा आहे, हे बहुजनांनी ओळखावे असे प्रतिपादन नागपूरचे जेष्ठ साहित्यिक जावेद पाशा कुरेशी यांनी केले.
महात्मा जोतिबा फुले जन्म द्विशताब्दी समिती सोलपुरच्या वतीने आयोजित प्रबोधन पर्वाचे पाचवे पुष्प गुंफताना ते बोलत होते. अध्यक्षस्थानी जेष्ठ आंबेडकरी नेते तथा पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर सोलापूर विद्यापीठ, सोलापूरचे सिनेट सदस्य राजाभाऊ सरवदे होते.
यावेळी मंचावर जेष्ठ आंबेडकरी विचारवंत दत्ता गायकवाड़, सोलापूर जिल्हा समाजसेवा मंडळाचे सचिव एम. डी. कमळे, महात्मा जोतिबा फुले जन्म द्विशताब्दी समितीचे अध्यक्ष प्राचार्य नरेश बदनोरे, कार्याध्यक्ष शंकर पाटील, उपाध्यक्ष लक्ष्मीदास सोनकवड़े, सचिव मनीष गडदे, कोषाध्यक्ष एड. गोविंद पाटील, सहसचिव प्रा. एम. आर. कांबळे आदी उपस्थित होते.
जावेद पाशा कुरेशी पुढे बोलताना म्हणाले की, महात्मा फुले यांनी ज्या बहुजन समाजाचा पाया रचला त्याची बीजे छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या इतिहासात आहेत. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी अठरापगड जातीला एकत्र करून हिंदवी स्वराज्याची स्थापना केली. महात्मा गौतम बुद्ध आणि बहुजन संतानी क्रांती केली. पण पुष्यमित्र शुंग यांनी बौद्ध भिक्कूँची कत्तल करून जो बहुजन वाद गाडला. तो महात्मा फुले यांनी नव्याने जन्माला घातला. त्यांनी थेट ब्राम्हणवादी व्यवस्थेवरच हल्ला केला. त्यांनी ब्राम्हणी तावडीतुन शिक्षण बाहेर काढून बहुजन समाजाला खुले केले. कुणब्याच्या शेतीसुधारसाठी प्रयत्न केले. 1885 साली त्यांनी लाड़जी, शेटजी, भटजी यांनी स्थापनबल केलेली कॉंग्रेस नॅशनल कशी होऊ शकतो असा सवाल करून तेली, ताँबोळी, साळी, माळी, महार, मांगा शिवाय नैशनल होऊच शकत नाही, असा पहिला युक्तिवाद मांडला. हंटर कमीशन पुढे साक्ष देताना सरकारी उत्पन्न शाळेवर खर्च करा, असे सांगितले म्हणून महात्मा बहुजन हित मांडणारे पहिले महात्मा आहेत. हाताला लकवा मारलेला असताना त्यांनी सार्वजनिक सत्यधर्म हा ग्रंथ लिहून सांस्कृतिक हत्यार बहुजन समाजाला दिला. अशा फूल्याना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या सारखा शिष्य भेटला आणि त्यांनी बहुजन समाजाला भारतीय बनविले. राज्यघटनेच्या माध्यमातून नागरिकत्वाचे अधिकार दिले. स्वातंत्र्यापूर्वी या देशातील अकरा टक्के लोकांना मतदानाचा अधिकार होता. तो शेटजी, भटजीना असणारा मतदानाचा अधिकार बाबासाहेबांनी शंभर टक्के नागरिकांना दिला. महत्वाचे म्हणजे माणूसपण नाकारलेल्या बहुजन समाजाला ही दिला. या सगळ्यातील बहुजन म्हणजे कुणी एक धर्म नाही. कुणी एक जात नाही. तो एक जात व धर्मविरहित विचार आहे. असेही ते म्हणाले. यावेळी राजाभाऊ सरवदे यांनी अध्यक्षीय मनोगत व्यक्त केले.
प्रारंभी प्रशांत पाटील यांनी प्रस्ताविक केले. मनोज मोरे यांनी पाहुण्यांचा परिचय करून दिला. एड. स्नेहल पाटील यांनी अखंड गायन केले. प्रा. सुभाष शास्री यांनी कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन केले तर प्राचार्य गंगाधर घोंगडे यांनी आभार मानले.