सोलापूर – मध्य रेल्वेच्या सोलापूर विभागाने २०२५ या वर्षात सोलापूर जिल्ह्यातील आयओसीएल पाकणी साइडिंगमध्ये पेट्रोलियम उत्पादनांच्या वाहतुकीत सातत्यपूर्ण आणि भरीव वाढ नोंदवून मालवाहतूक क्षेत्रात एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. डिसेंबर २०२५ पर्यंत २४३ रॅक यशस्वीरित्या भरण्यात आले. यामध्ये सोलापूर विभागासाठी ३४.७१ कोटींचा मालवाहतूक महसूल प्राप्त झाला.
आयओसीएल पाकणी साइडिंगमध्ये पेट्रोलियम, तेल आणि वंगण (पीओएल) उत्पादनांच्या वाहतुकीची पहिलीवहिली कार्यवाही २८ जानेवारी २०२५ रोजी हाती घेण्यात आली, जी भारतीय रेल्वे आणि इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (आयओसीएल) साठी एक ऐतिहासिक घटना ठरली. कामकाजाच्या सुरुवातीपासून, या वर्षातील कामगिरी अत्यंत उत्तम राहिली आहे.
आयओसीएल पाकणी साइडिंग हे एक सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाचे लॉजिस्टिक्स केंद्र म्हणून उदयास आले आहे. ही महाराष्ट्रातील पहिली आयओसीएल रॅक-लोडिंग सुविधा, भारतातील आयओसीएलचे नववे विशेष विपणन रॅक-लोडिंग ठिकाण आणि देशभरातील रिफायनरीसह एकूण १८वे ठिकाण बनले आहे.
मूळतः १९९६ मध्ये अधिसूचित केलेल्या आयओसीएल पाकणी साइडिंगमधून पूर्वी मर्यादित प्रमाणात पेट्रोलियम उत्पादनांची आवक-जावक होत असे. २०२५ मध्ये बाह्य मालवाहतूक कार्यान्वित झाल्यामुळे, ही साइडिंग आता मोठ्या प्रमाणावर पेट्रोलियम पदार्थांची वाहतूक हाताळत आहे, ज्यामुळे ती या प्रदेशासाठी एक प्रमुख मालवाहतूक केंद्र बनली आहे.
या महत्त्वाच्या मालवाहतूक उपक्रमाला कोयाली (वडोदरा) ते पाकणी (सोलापूर) पर्यंतच्या ७४७ किलोमीटर लांबीच्या समर्पित पाइपलाइनद्वारे पाठिंबा मिळत आहे. पेट्रोलियम उत्पादने कोयाली रिफायनरीतून पाकणी डेपोपर्यंत पाइपलाइनद्वारे अखंडपणे पोहोचवली जातात आणि त्यानंतर रेल्वे रेकद्वारे जवळच्या डेपो आणि उपभोग केंद्रांपर्यंत वितरित केली जातात, ज्यामुळे सुरक्षितता, कार्यक्षमता आणि विश्वासार्हता सुनिश्चित होते.
आयओसीएल पाकणी साइडिंगवर पेट्रोलियम उत्पादनांच्या लोडिंगमधील प्रभावी कामगिरी ही भारतीय रेल्वे आणि आयओसीएल यांच्यातील प्रभावी समन्वयाचा पुरावा आहे. मध्य रेल्वेचा सोलापूर विभाग मालवाहतूक क्षमता वाढवण्यासाठी, महसूल वाढवण्यासाठी आणि महाराष्ट्र, शेजारील राज्ये व संपूर्ण देशाच्या आर्थिक विकासात योगदान देण्यासाठी कटिबद्ध आहे.
पाकणी येथून सेवा दिली जाणारी प्रमुख गंतव्यस्थाने
– मिरज, महाराष्ट्र
– हिरेनंदुरू, कलबुरगि जिल्हा, कर्नाटक
– हुबळी, कर्नाटक
– सिकंदराबाद, तेलंगणा
हे अनेक राज्यांमध्ये व्यापक प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी दर्शवते.
ही आहेत वाहतूक केलेली उत्पादने
पाकणी साइडिंगमधून विविध प्रकारच्या पेट्रोलियम उत्पादनांची वाहतूक केली जाते, जसे की
– हाय स्पीड डिझेल (एचएसडी)
– मोटर स्पिरिट (एमएस)
– सुपीरियर केरोसीन ऑइल (एसकेओ)
– इथेनॉल
– बायोडीझेल
उत्पादनांचे हे वैविध्यपूर्ण मिश्रण कार्यक्षम, सुरक्षित आणि पर्यावरणपूरक रेल्वे मार्गाद्वारे पारंपारिक आणि पर्यायी इंधनाच्या वाहतुकीला मदत करते.
