मंगळवेढा – तालुक्यातील संत दामाजी सहकारी साखर कारखान्याच्या परिसरात आज कारखान्याचे संस्थापक व्हाईस चेअरमन स्व. रतनचंद शहा (शेठजी) यांच्या २० व्या पुण्यतिथी निमित्त एक भावपूर्ण अभिवादन समारंभ पार पडला. कारखान्याच्या मुख्य कार्यस्थळी उभारलेल्या स्व. शहा साहेबांच्या पूर्णाकृती पुतळ्यास कारखान्याचे चालू चेअरमन शिवानंद पाटील यांनी आणि संचालक मंडळाच्या उपस्थित सदस्यांच्या हस्ते पुष्पहार अर्पण करून श्रद्धांजली दिली. या कार्यक्रमास सेवा, कृषी, प्रशासनिक प्रतिनिधी, कामगार संघटना व परिसरातील शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
अभिवादनाच्या कार्यक्रमाला शुभेच्छा व्यक्त करताना चेअरमन शिवानंद पाटील म्हणाले की स्व. रतनचंद शहा हे मंगळवेढा तालुक्याच्या विकासास अत्यंत महत्त्वपूर्ण योगदान देणारे व्यक्ती होते. “शेठजींच्या दूरदृष्टीमुळे आणि अथक प्रयत्नांमुळे हा कारखाना स्थापन झाला. त्यांनी कारखाना उभारणी करताना आणि परिसराचा सामाजिक, शैक्षणिक व आर्थिक विकास घडवताना अनेक कठीण निर्णय स्वीकारले. त्यांच्या या कार्यामुळे तालुक्यातील ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना रोजगार आणि उत्पन्नाचे प्रमाण वाढले,” असे ते म्हणाले.
पाटील यांनी पुढे सांगितले की स्व. शहा यांनी कारखाना निर्माण करण्याआधी तालुक्यातील ऊस उत्पादकांना अनेक अडचणींना सामोरे जावे लागत होते. लांबच्या अंतरावर असलेल्या इतर साखर कारखान्याकडे ऊस गळीतासाठी पाठवताना शेतकऱ्यांना वाहतूक, वेळ आणि खर्चाच्या बाबतीत मानसिक व आर्थिक त्रास सहन करावा लागत होता. या गरजेला ओळखून स्व. मर्दासाहेब व स्व. रतनचंद शहा यांनी एकत्र येऊन लोककल्याण आणि स्थानिक अर्थव्यवस्था सुधारण्यासाठी हा सहकारी साखर कारखाना स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या नेतृत्वाखाली कारखाना स्थापन झाल्याने स्थानिक शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढले, रोजगार निर्मिती झाली आणि तालुक्यातील कृषी अर्थव्यवस्थेत नवा प्रवाह सुरु झाला.
समारंभात उपस्थित असताना चेअरमनांनी तसेच संचालक मंडळाच्या सदस्यांनी स्व. शहा यांच्या कार्यपद्धतीचे महत्त्व अधोरेखित केले. ते म्हणाले की विद्यमान संचालक मंडळ त्यांच्या विचारांचा वारसा जपण्याचे काम करत आहे आणि कारखान्याचे कामकाज आदर्शपणे चालविण्यावर भर देत आहे. त्यांनी कारखान्याचा आर्थिक व्यवहार, कृषी सहकार्य आणि स्थानिक विकास या तिन्ही बाबींमध्ये पारदर्शकता आणि जबाबदारी राखण्याचे आश्वासन दिले.
उपस्थित महत्त्वाच्या व्यक्ती आणि त्यांचे अभिप्रेत मत
कार्यक्रमात व्हाईस चेअरमन तानाजी खरात, तसेच संचालक सर्वश्री मुरलीधर दत्तू, गौरीशंकर बुरकूल, गोपाळ भगरे, दयानंद सोनगे, रेवणसिद्ध लिगाडे, भिवा दोलतडे, बसवराज पाटील, गौडाप्पा बिराजदार, दिगंबर भाकरे, महादेव लुगडे, तानाजी कांबळे, प्रथमेश पाटील, तानाजी काकडे व सुरेश कोळेकर यांसह अनेक संस्थात्मक प्रतिनिधी उपस्थित होते. तसेच कार्यकारी संचालक रमेश जायभाय, प्रमुख अभियंता श्रीकांत ठोंबरे, शेती अधिकारी कृष्णात ठवरे, चिफ अकाउंटंट रमेश गणेशकर, कार्यालयीन अधिक्षक दगडू फटे, लेबर ऑफिसर आप्पासो शिनगारे, स्टोअरकिपर उत्तम भूसे, ईडीपी मॅनेजर मनोज चेळेकर, पर्चेस ऑफिसर संदिप इंगोले, केनयार्ड सुपरवायझर प्रकाश पाटील आणि सुरक्षा अधिकारी लक्ष्मण बेदरे यांनाही कार्यक्रमात विशेष आमंत्रण देण्यात आले होते.
उपस्थित कर्मचारी, कामगार संघटना व पतसंस्था प्रतिनिधी यांनीही स्व. शहा यांच्या कार्याबद्दल आदर व्यक्त केला. अनेक शेतकऱ्यांनी त्यांच्या स्मरणातून सांगितले की स्व. शहा यांच्या काळात कारखान्याचा निर्णय आणि कृषी धोरणे शेतकरी हितकारक होती. सहकारी पद्धतीने चालणाऱ्या कारखान्यामुळे स्थानिक गोर्‍भीरुपी आर्थिक संरचना मजबूत झाली असून त्याचा लाभ सर्व घटकांना झाला आहे.
कारखाना आणि तालुका: आर्थिक-सामाजिक परिणाम
स्थापनेनंतर कारखान्याने तालुक्यात अनेक सकारात्मक बदल घडवून आणले. स्थानिक बाजारपेठ विकसित झाल्या, कामगारांना स्थायी नोकरी मिळाली व सहकारी संस्था तंत्रज्ञान व व्यवस्थापनाच्या बाबतीत अधिक सक्षम झाली. यामुळे शैक्षणिक संस्था आणि सामाजिक उपक्रमांना अनुदान व मदत मिळण्यास मदत झाली. शिवाय, कारखान्याच्या उपस्थितीने स्थानिक पायाभूत सुविधा जसे की रस्ते, वाहतूक सेवा व बाजारसुविधा सुधारणे यालाही चालना मिळाली.
शेतकरी हितकारी उपक्रम व भविष्यातील दृष्टीकोन
कार्यक्रमात शेती अधिकाऱ्यांनी आणि कारखान्याचे व्यवस्थापनाने याही भविष्यातील योजनांवर चर्चा केली. त्यांनी सांगितले की कारखान्याने ऊस उत्पादन वाढवण्यासाठी तंत्रज्ञान, बीज व सिंचनाच्या सुधारित पद्धतींवर जास्त भर देणार आहे. तसेच शेतकऱ्यांसाठी कसोटी दर, आर्थिक सहाय्य व मार्केटिंगदृष्टीने मार्गदर्शन देण्याचे काम सतत चालू राहणार आहे.
समारंभानंतर उपस्थित शेतकऱ्यांनी आणि कर्मचाऱ्यांनी स्व. शहा यांच्या आदर्शांचे पालन करण्याबद्दल आणि कारखान्याच्या पारदर्शक कामकाजाबद्दल समाधान व्यक्त केले. काही शेतकऱ्यांनी सुचवले की कारखान्याने ऊसाचे दर व पगार निर्धारणात अधिक स्पष्टता आणावी व तातडीच्या बाबतीत समर्थन वाढवावे. व्यवस्थापनाने या शिफारशी नोंदविल्या आहेत आणि पुढील बैठकीत या मुद्द्यांवर चर्चा करण्याचे आश्वासन दिले.
