सोलापूर – सध्या आपल्या शहरात ठिकठिकाणी सिमेंटचे रस्ते आणि पेविंग ब्लॉक्स बसवण्याचं काम जोरात सुरू आहे. पण हे काम करताना कंत्राटदार जुन्या आणि मोठ्या झाडांच्या बुंध्यालाच थेट सिमेंट लावून रस्ता पक्का करत आहेत. शास्त्रीय भाषेत याला ‘ट्री चोकिंग’ म्हणतात, म्हणजेच सोप्या भाषेत सांगायचं तर आपण झाडांचा गळा आवळत आहोत. यामुळे सिमेंट रस्त्यांच्या विळख्यातून झाडांची मुक्तता करा आणि आळ्यात सदाफुली लावून शहर सुंदर बनवावे अशी मागणी पक्षीमित्र राजेंद्र गाडगीळ यांनी केली आहे.
झाडांची मुळं केवळ त्याला आधार देत नाहीत, तर जमिनीतून पाणी, हवा आणि ऑक्सिजन शोषून घेतात. बुंध्याभोवती सिमेंटचा घट्ट वेढा पडल्यामुळे मुळांपर्यंत पाणी आणि हवा पोहोचणं पार बंद झालं आहे. यामुळे झाडांची नैसर्गिक वाढ खुंटली असून ती आतून सुकू लागली आहेत. वरून जरी झाड चांगलं दिसलं, तरी मुळं कमकुवत झाल्यामुळे उद्या किरकोळ वादळ-पाऊस आला तरी ही झाडं उन्मळून पडू शकतात, ज्यामुळे मोठी दुर्घटना होऊ शकते. शिवाय, यामुळे शहरातली भूजल पातळीही खालावत चालली आहे.
यावर तातडीने उपाय करणं गरजेचं आहे. राष्ट्रीय हरित लवादाच्या (NGT) नियमांनुसार, रस्त्याचं काम करताना प्रत्येक झाडाच्या बुंध्याभोवती किमान ३ ते ४ फूट जागा पूर्णपणे मोकळी ठेवायलाच हवी. महानगरपालिकेने रस्ते बनवतानाच कंत्राटदारांना हा नियम पाळण्याची सक्ती केली पाहिजे. जिथे आधीच सिमेंट झालंय, तिथलं सिमेंट मशीनने काळजीपूर्वक तोडून तिथली माती मोकळी करायला हवी आणि त्यात थोडं खत टाकायला हवं. आता ही मोकळी केलेली जागा नुसतीच उघडी न ठेवता, तिथे आपण सदाफुलीसारखी काटक आणि सुंदर झाडं लावू शकतो. सदाफुलीला फारसं पाणी लागत नाही आणि कडक उन्हातही ती छान टिकून राहते. तिच्या रंगीबेरंगी फुलांमुळे सिमेंटच्या निर्जीव रस्त्यांच्या कडेला निसर्गाचे सुंदर रंग दिसतील आणि शहराचं सौंदर्यही खुलून दिसेल.
