सोलापूर – सोलापूर जिल्ह्यात पावसाअभावी निर्माण झालेल्या पाणीटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर ग्रामीण भागातील नागरिकांना दिलासा देण्यासाठी प्रशासनाकडून टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू आहे. १६ ऑक्टोबर २०२६ रोजीच्या आकडेवारीनुसार, जिल्ह्यातील १३९ गावे आणि ७५२ वाड्यांमधील २ लाख ६२ हजार ४४९ नागरिकांची तहान भागविण्यासाठी १३५ टँकर कार्यरत आहेत. याशिवाय ९५ हजार ९३२ पशुधनासाठी पाण्याची व्यवस्था करण्याचे आव्हान प्रशासनासमोर आहे. टंचाई निवारणासाठी जिल्ह्यातील ४० विहिरी आणि २१ बोअरवेल असे एकूण ६१ जलस्रोत अधिग्रहित करण्यात आल्याची माहिती जिल्हा परिषदेच्या पाणीपुरवठा विभागाचे कार्यकारी अभियंता प्रसाद काटकर यांनी दिली.
तालुकानिहाय परिस्थितीचा विचार करता मंगळवेढा आणि सांगोला तालुक्यांत पाणीटंचाईची तीव्रता अधिक असल्याचे आकडेवारीवरून स्पष्ट होते. मंगळवेढा तालुक्यातील ३७ गावांना ४० टँकर, तर सांगोला तालुक्यातील २६ गावांना ३४ टँकरद्वारे पाणीपुरवठा केला जात आहे. या दोन तालुक्यांतच एकूण ७४ टँकर कार्यरत असून, जिल्ह्यातील एकूण टँकरपैकी निम्म्याहून अधिक टँकर या भागांत तैनात आहेत.
माढा तालुक्यातील १४ गावांसाठी १६ टँकर, माळशिरस तालुक्यातील १० गावांसाठी १० टँकर, करमाळा तालुक्यातील १२ गावांसाठी ९ टँकर, अक्कलकोट तालुक्यातील १५ गावांसाठी ८ टँकर, उत्तर सोलापूरमधील ५ गावांसाठी ७ टँकर आणि दक्षिण सोलापूरमधील ५ गावांसाठी ६ टँकर सुरू आहेत. बार्शी तालुक्यातील १३ गावांना ३ टँकर, तर मोहोळ तालुक्यातील २ गावांना २ टँकरद्वारे पाणीपुरवठा केला जात आहे. पंढरपूर तालुक्यात सध्या एकही टँकर सुरू नसल्याची नोंद आहे.
एकूणच, सोलापूर जिल्ह्यातील १३९ गावे आणि ७५२ वाड्यांमधील पाणीपुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी प्रशासनाला सातत्याने प्रयत्न करावे लागत आहेत. विशेषतः मंगळवेढा आणि सांगोला तालुक्यांतील परिस्थिती लक्षात घेता, टँकरच्या फेऱ्यांवर देखरेख, पाणीवाटपात पारदर्शकता आणि पशुधनासाठी पुरेशा पाण्याची उपलब्धता यांना प्राधान्य देणे आवश्यक आहे.
चौकट
नागरिकांसह पशुधनाच्या पाण्याचा प्रश्न महत्त्वाचा
पाणीटंचाईचा परिणाम केवळ नागरिकांच्या दैनंदिन गरजांपुरता मर्यादित नसून ग्रामीण भागातील पशुधनाच्या पाणीव्यवस्थेवरही होत आहे. जिल्ह्यातील ९५ हजार ९३२ पशुधनासाठी पाणी उपलब्ध करून देणे आवश्यक असल्याने टंचाईग्रस्त भागांतील पाणीपुरवठ्याचे नियोजन महत्त्वाचे ठरत आहे. टँकरची नियमित उपलब्धता, पाणीपुरवठ्याच्या फेऱ्यांचे नियोजन आणि अधिग्रहित जलस्रोतांचा प्रभावी वापर यावर ग्रामीण भागातील पाणीपुरवठ्याची कार्यक्षमता अवलंबून आहे.
चौकट
टंचाईग्रस्त भागांवर प्रशासनाचे लक्ष
जिल्ह्यातील टंचाईग्रस्त गावांना नियमित पाणीपुरवठा सुरू असल्याची माहिती जिल्हा प्रशासनाकडून देण्यात आली आहे. जिल्हा परिषदेच्या पाणीपुरवठा विभागाचे कार्यकारी अभियंता प्रसाद काटकर यांनी ही माहिती दिली. टंचाईची तीव्रता लक्षात घेऊन आवश्यक त्या ठिकाणी पाणीपुरवठ्याचे नियोजन करणे आणि उपलब्ध जलस्रोतांचा योग्य वापर करणे, ही आगामी काळातील महत्त्वाची गरज ठरणार आहे.
