वैराग – तालुक्यातील बार्शी-सोलापूर रोडवरील सौंदरे गावच्या हद्दीतील पाझर तलावातून सुरू असलेल्या अवैध व बेकायदेशीर मुरूम उत्खननावर महसूल विभागाने मोठी धडक कारवाई केली आहे. या कारवाईत एक जेसीबी मशीन, हायवा ट्रक आणि मुरूम असा एकूण २२ लाख ३ हजार ६०० रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला आहे. या प्रकरणी वाहनांच्या मालकासह तीन जणांवर बार्शी तालुका पोलीस ठाण्यात भारतीय न्याय संहितेसह विविध कायद्यांअंतर्गत गंभीर गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत. या धडक कारवाईमुळे तालुक्यातील अवैध गौण खनिज उत्खनन करणाऱ्या माफियांचे धाबे दणाणले आहेत.
याबाबत सौंदरे येथील ग्राम महसूल अधिकारी रवींद्र भागवत मोहिते (वय ३८) यांनी सरकारतर्फे बार्शी तालुका पोलीस ठाण्यात फिर्याद दिली आहे.
अशी झाली कारवाई:
सोमवार, ८ जून २०२६ रोजी दुपारी २ वाजण्याच्या सुमारास सोलापूर रोडवरील कोळेकर पेट्रोलपंपाच्या पाठीमागे असलेल्या सौंदरे गावच्या पाझर तलाव परिसरात विनापरवाना व बेकायदेशीररीत्या मुरूम उत्खनन सुरू असल्याची गोपनीय माहिती महसूल विभागाला मिळाली होती. बार्शी तहसील प्रशासनाच्या निर्देशानुसार, तालुकास्तरीय पथकाने दुपारी अडीच वाजताच्या सुमारास घटनास्थळावर अचानक धाड टाकली.
या धाडीदरम्यान एका जेसीबीच्या साहाय्याने टाटा कंपनीच्या हायवा ट्रकमध्ये अंदाजे ६ ब्रास मुरूम भरला जात असल्याचे अधिकाऱ्यांच्या निदर्शनास आले. पथकाने जेसीबी व हायवा चालकांकडे उत्खननाची वैध परवानगी किंवा रॉयल्टी भरल्याच्या कागदपत्रांची चौकशी केली. मात्र, त्यांच्याकडे कोणताही अधिकृत परवाना नसल्याचे स्पष्ट झाले.
घटनास्थळीच पंचनामा व जबाब:
बार्शी तहसीलदारांच्या आदेशानुसार स्थापन झालेल्या पथकातील सहायक महसूल अधिकारी श्रीमती ए. ए. मांजरे, ग्राम महसूल अधिकारी श्रीमती आर. के. पुजारी आणि श्रीमती आर. व्ही. गायकवाड यांनी घटनास्थळीच पंचनामा केला. वाहन मालक सत्यवान पाटील यांनाही घटनास्थळी बोलावून त्यांचा जबाब नोंदवण्यात आला. त्यानंतर सायंकाळी सव्वा सहा वाजण्याच्या सुमारास जप्त केलेली सर्व वाहने व मुरूम बार्शी तालुका पोलीस ठाण्यात जमा करण्यात आला.
जप्त केलेला मुद्देमाल (एकूण किंमत : ₹२२,०३,६००) :
जेसीबी मशीन (क्र. एमएच २५ सी ५१६७): अंदाजे ₹१०,००,०००/-
टाटा हायवा ट्रक (क्र. एमएच १३ डीक्यू ८२९४): अंदाजे ₹१२,००,०००/-
सुमारे ०६ ब्रास मुरूम: अंदाजे ₹३,६००/-
या आरोपींवर गुन्हे दाखल:
१. गणेश विठ्ठल बसागरे (जेसीबी चालक, रा. घारी, ता. बार्शी)
२. लक्ष्मण राजाराम काळे (हायवा चालक, रा. दडशिंगे, ता. बार्शी)
३. सत्यवान भाऊसाहेब पाटील (वाहनांचे मालक, रा. सौंदरे, ता. बार्शी)
’या’ गंभीर कलमांन्वये कारवाई:
संबंधित आरोपींनी संगनमत करून शासनाची आर्थिक फसवणूक केली, तसेच सार्वजनिक मालमत्ता आणि पर्यावरणाचे मोठे नुकसान केल्याचा आरोप ठेवण्यात आला आहे. त्यांच्याविरुद्ध खालील कायद्यांनुसार गुन्हा नोंदवण्यात आला आहे:
भारतीय न्याय संहिता (BNS): कलम ३०३ (२), ३ (५)
महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता १९६६: कलम ४८ (७) आणि ४८ (८)
पर्यावरण संरक्षण कायदा १९८६: कलम ९ आणि १५
सार्वजनिक संपत्ती नुकसान प्रतिबंध अधिनियम: कलम ३ आणि ७
प्रशासनाचा कडक इशारा:
सौंदरे येथील या धडक कारवाईमुळे महसूल प्रशासनाने तालुक्यातील अवैध गौण खनिज उत्खनन करणाऱ्यांना कडक आणि स्पष्ट संदेश दिला आहे. आगामी काळात अशा बेकायदेशीर कृत्यांविरोधातील मोहीम अधिक तीव्र करण्यात येणार असल्याचे संकेत महसूल विभागाकडून देण्यात आले आहेत.
